(Vanhoatv.com.vn). Sinh ra và lớn lên trên quê hương làng nghề mộc Ngọc Than, Ngọc Mỹ, Quốc Oai, TP. Hà Nội gắn bó từ nhỏ với nghề mộc truyền thống của gia đình, nghệ nhân Nguyễn Bá Nghĩa đã kiên trì học hỏi, cống hiến tâm sức và nhiệt huyết của mình cho những sản phẩm đồ thờ mang đậm tinh hoa văn hóa tâm linh của người Việt…
Bước chân vào nhà anh, chúng tôi đã bị thu hút bởi bộ án gian, hoành phi câu đối, ngai ỷ, cửa võng, y môn, án thư, ban thờ được chạm khắc tinh sảo… do chính tay anh làm ra. Anh say sưa giới thiệu cho chúng tôi biết về tên gọi, ý nghĩa và thời gian của những sản phẩm đó. Được tận mắt chứng kiến anh giới thiệu các sản phẩm trong nhà mới thấy hết được niềm đam mê của anh đối với từng bộ đồ thờ trang trọng. Với gần 30 năm trong nghề, nghệ nhân trẻ tuổi này đã có những đóng góp không nhỏ trong việc giữ gìn, phát huy làng nghề truyền thống của địa phương.
Ngay từ khi còn nhỏ, anh Nghĩa đã được làm quen với nghề mộc, tiếp xúc thường xuyên với những mảnh gỗ, những hoa văn chạm khắc ở những ngôi nhà cổ truyền thống bởi ông nội của mình. Hơn thế, bản thân anh yêu thích việc vẽ những hoa văn, họa tiết sinh động trên các sản phẩm của ông nội làm ra. Công việc ấy đã tạo cho anh một hứng thú đặc biệt. Vậy là vừa học văn hóa anh vừa theo học nghề mộc của gia đình. Với niềm đam mê và ham học hỏi không ngừng, anh đã theo học nghề mộc ở huyện Thạch Thất và làng nghề Bát Tràng, cả những nét tinh hoa của nghề mộc ở Đài Loan, Nhật Bản. Sau khi có được những kinh nghiệm trong nghề, năm 2001, anh trở về quê hương, mở xưởng sản xuất đồ mộc dân dụng và đục chạm gỗ đồ thờ tại gia đình.
Khi nghề mộc dân dụng và đục chạm gỗ cao cấp của thôn Ngọc Than được Thành phố công nhận làng nghề, Hội làng nghề được thành lập và đi vào hoạt động. Anh Nghĩa cũng đã tham gia và có nhiều đóng góp vào các hoạt động của Hội, trong đó tập trung vào đào tạo nghề cho thế hệ trẻ, được hội làng nghề đánh giá cao. Nghệ nhân Nghĩa tuy ít tuổi nhưng mà có đóng góp rất lớn cho việc của làng nghề, truyền nghề, dạy nghề và phát triển giữ nghề, có điều kiện phát triển tốt, quan tâm đến tất cả các chương trình của địa phương khi cần hỗ trợ và đóng góp, nhiệt tình với quê hương, làng nghề. Nhờ những đóng góp cho làng nghề truyền thống, năm 2015, anh đã vinh dự là người trẻ nhất được nhận bằng “Nghệ nhân chạm khắc gỗ và sơn son thiếp vàng” do UBND thành phố Hà Nội trao tặng.
Nghệ nhân Nguyễn Bá Nghĩa cho biết, với người dân Ngọc Than, làm nghề không đơn giản chỉ để kiếm sống, mà còn trách nhiệm bảo tồn, phát triển nghề truyền thống của quê hương. Những năm gần đây, nhờ công nghệ và máy móc hỗ trợ, người thợ làng nghề Ngọc Than còn chế tác được nhiều sản phẩm cao cấp có độ tinh xảo cao. Nhờ đó, các sản phẩm thờ cúng, trang trí, như: Hoành phi, câu đối, cuốn thư, cửa võng; những bức tranh khắc gỗ theo các điển tích xưa với nhiều kích cỡ được người dùng khắp nơi tìm về Ngọc Than đặt hàng, ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm, giúp người dân trong làng nghề mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Tâm Minh